Temizlenmenin tarihi günümüzden yüzbinlerce yil öncesine gidiyor. Farkli cografyalardaki farkli kültürler, temizlik konusunda benzer gelenekler ve ritüeller gelistirdiler: Hindistan'da Ganj Nehri'nde, Mezopotamya'da Firat ve kollarinda, eski Misir'da Nil sularinda...
Yikanmak için kapali yerler insa etme tarihi Hindistan, eski Misir, antik Ege ve Yunan uygarliklarina kadar uzaniyor. Mezopotamya'da Dicle kiyisinda M.Ö. 859-824 yillari arasinda hüküm sürmüs Asur krali III. Salmanasar'a ait oldugu saptanan hamam, Türkiye-Suriye siniri yakinlarindaki Resülayn'da M.Ö. 3. yüzyila ait sehir kalintilarindaki evlerde bulunan banyo yapmak için kullanilan özel bölmeler, yine Anadolu'da Gaziantep yakinlarinda M.Ö. 1200'lere tarihlenen Geç Hitit dönemine ait hamam kalintisi bunlara örnek olarak verilebilir.
Arkeolojik çalismalarda farkli tarihlere uzanan hamam kalintilari bulunmus olsa da, günümüz hamamlarina çok benzer islevler gören, içi isitilan, sicak su akan binalarin yaygin olarak ilk kez M.Ö. 5. yüzyilda Atina'da kullanildigi kabul ediliyor. Bu daire planli yapilar, dikdörtgen planli yan odalarla destekleniyor ve sobayla isitiliyordu.
Orhan Yilmazkaya'nin yazdigi "Aydinlik Kubbenin Altindaki Sicaklik: Türk Hamami" adli kitapta, tarihsel süreç içerisinde hamam kültürü ve Osmanli Imparatorlugu'nda hamamlar genis bir sekilde anlatiliyor. Kitapta, ilk adimi Yunanlilarin atmasina ragmen, bagimsiz hamam yapilarinin gelisiminin Roma uygarligi ile birlikte gelistigi belirtiliyor. Kesin olmamakla birlikte M.Ö. 1. yüzyilda mimar Sergius Orata'nin, yakilan merkezi bir atesten elde edilen sicak hava ile hamam binasini isitmayi ilk kez basardigi düsünülüyor.
M.Ö. 33'te Roma'da 170 genel hamamin oldugu belirtiliyor: "Romalilar hamama 'thermea' derlerdi. Bu ifade binlerce yil içinde çok az degiserek Türkçe'ye de girmistir. Bazi bölgelerde kaplicalara hâlâ termal adi verilir..."
Pestemal, nalin, lenger, hurma kökünden lifler Türk hamaminin demirbaslari sayilir.
Tellaklar tüm Osmanli dönemi boyunca "fula" denilen siyah ipek pestemal giyerlerdi.
Bu sayfada "Süleymaniye Hamami" Isletmecisi Erol Bey'in sagladigi resimler kullanilmistir. Kendisine, ayrica video çekmemize izin verdigi için tesekkür ederiz. SULEYMANIYE HAMAMI
