GENEL : BÜYÜKADA 9 adet adadan olusan Istanbul Adalarinin ilçe merkezidir. 5400 Km2 yüzölçümüne, 2000 yili itibari ile 7320 kisilik nufusa sahiptir. Bu nufus yaz aylarinda 10 -15 katina kadar çikmaktadir. Evlerin büyük çogunlugu yazlik olarak kullanilmaktadir. Iki tepeden olusan Ada?nin kuzeyindeki Isa Tepesi (Hristos) 164 metre, güneyindeki Yüce Tepe (Aya Yorgi) ise 202 metredir.

TARIHÇE : Büyükada'da Bizans öncesi yerlesimlere ait çok az bilgi vardir. Muhtemelen Antik dönemde meskun olan Ada'daki en önemli bulgu, 1930 yilinda Karacabey mevkiindeki Rum Ortodoks mezarligi yakininda bulunan ve Büyük Iskender'in babasi Makedonya krali II. Filip?e ait altin sikkeleri ihtiva eden Büyükada Definesidir. Hepsi 207 altin sikkeden ibaret olup su anda Istanbul Arkeoloji Müzesindedir. Büyükada, diger Istanbul Adalari gibi yaklasik 7 yüzyillik Bizans döneminde hapishane ve manastirlariyla ün kazanmistir. Bu dönemde Bizans'ta ortaya çikan taht kavgalari, siyasi ve dini içerikli anlasmazliklar neticesinde Büyükada?ya prensesler, prensler, din adamlari sürgün olarak gönderilmis ve bunlara korkunç iskenceler yapilmistir. Istanbul'un Türkler tarafindan fethinden yaklasik birbuçuk ay önce Fatih Sultan Mehmed'in kenti kusatmasi sirasinda Baltaoglu Süleyman Bey bir donanma ile Kinaliada, Burgazada ve Heybeliada'yi teslim almis, yalnizca Büyükada bir kaleye sahip oldugu için kisa bir süre direnebilmistir. Türklerin Adalari almasi ile huzur ve sükun gelmistir. Yerli halk balikçilik ve tarimla geçinmistir. Manastir ve kiliselerdeki kesisler el yazmasi dini eserleri çogaltarak hayatlarini sürdürmüslerdir.

Ada'ya Türklerin yerlesmesi 1846'da küçük gemilerin hizmete baslamasi ile olusmustur. 1875'de daha büyük gemilerin gelmesi ile düzenli seferlere geçilmistir. Bundan sonra Ada'da nüfus hizla artmistir. Zengin Türklerin yanisira yabancilar da Ada'ya ragbet etmis ve köskler, konaklar, oteller dönemin mimari usluplarini yansitan binalar, kiliseler ve cami yapilmistir. 1861?de Padisah Abdülaziz döneminde Istanbul'da kurulan ilk üç belediye dairesinden biri olarak Yedinci Daire diye anilan Adalar Belediyesi Teskilati kuruldu ve merkezi Büyükada oldu.

1894?de meydana gelen depremde ve 1900'lü yillarin baslarinda çikan çarsi yangininda önemli hasarlar meydana geldi. 1945 yilindan sonra Ada'ya yazliga gelen Türklerde çogalma olmus, iskele çevresinde baslayan yapilasmalar kiyi boyunca devam ederek tepelere dogru tirmanmistir. 1984 yilinda SIT alani olarak kabul edilen Büyükada Istanbul'un en seçkin yerlerinden biri olma özelligini korumaktadir.